Pengesahan Jurutera Profesional (PE) bagi Kerja-Kerja Sementara

Pengarang: Ir. Dr. Justin LAI Woon Fatt | 24 Mei, 2025

Dalam industri pembinaan, kerja-kerja sementara adalah elemen penting dalam projek pembinaan, memberikan sokongan serta membolehkan pembinaan struktur kekal dilaksanakan dengan selamat. Jurutera profesional (PE) memainkan peranan penting dalam memastikan kerja-kerja sementara ini direka bentuk dan dilaksanakan dengan ketepatan terbaik dan mematuhi piawaian keselamatan.

Kerja-Kerja Sementara

Kerja sementara ialah struktur, sistem atau komponen yang diperlukan semasa pembinaan atau penyelenggaraan kerja atau struktur kekal tetapi tidak bertujuan untuk menjadi sebahagian daripada struktur siap. Kerja-kerja sementara ini memberikan sokongan, keselamatan, dan akses, membolehkan aktiviti pembinaan utama dijalankan dengan cekap dan selamat.

Terdapat beberapa sebab mengapa kerja atau struktur sementara diperlukan dalam industri pembinaan. Ini termasuk struktur sokongan seperti kerja palsu, perancah, acuan, dan acuan; asas sementara untuk peralatan berat atau sokongan jentera; sistem pengurusan air seperti cofferdams; dan sistem keselamatan seperti pagar tapak.

Jadual 1 di bawah menggariskan pelbagai jenis kerja sementara dan fungsi masing-masing dalam industri pembinaan.

Berdasarkan pelbagai jenis kerja sementara yang dijelaskan secara ringkas dalam Jadual 1, jelas bahawa struktur ini memainkan peranan penting dalam memastikan keselamatan dan kestabilan projek pembinaan. Oleh itu, kerja sementara tidak boleh dipandang ringan oleh mana-mana kontraktor, kerana ia berfungsi sebagai sistem sokongan penting semasa fasa pembinaan yang berbeza. Mengabaikan reka bentuk, pemasangan dan penyelenggaraan kerja-kerja ini yang betul boleh menyebabkan kegagalan struktur, menimbulkan risiko yang ketara kepada pekerja, orang ramai dan keseluruhan kemajuan projek. Kegagalan sedemikian boleh mengakibatkan kemalangan, kerugian kewangan, kelewatan projek, dan juga akibat undang-undang. Oleh itu, pematuhan kepada piawaian kejuruteraan dan amalan terbaik adalah penting untuk memastikan keselamatan dan integriti kerja-kerja sementara.

Pengesahan PE dan Tanggungjawab untuk Kerja Sementara

Menurut Garis Panduan Lembaga Jurutera Malaysia (LJM) No. 001 ‘Peranan dan Tanggungjawab Jurutera Profesional untuk Kerja-kerja Sementara Semasa Peringkat Pembinaan’ [7], PE yang terlibat dalam sesuatu projek memainkan peranan penting dalam memastikan keselamatan serta melindungi kepentingan orang awam, serta pekerja di tapak tersebut. PE bertanggungjawab untuk memastikan reka bentuk kerja-kerja sementara dapat menyokong struktur kekal dengan secukupnya tanpa kegagalan sepanjang tempoh pembinaan.

Tambahan pula, seperti yang ditekankan oleh LJM dalam Garis Panduan 001, reka bentuk mana-mana kerja sementara hendaklah diberi tahap kepentingan yang sama seperti reka bentuk kerja tetap. PE juga bertanggungjawab untuk memastikan semua reka bentuk untuk kerja atau struktur sementara mematuhi undang-undang yang berkenaan dan piawaian dan amalan reka bentuk yang diiktiraf, termasuk:

• • Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994 (Akta 514) [8]
  • Spesifikasi JKR untuk Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan untuk Kerja-kerja Pembinaan Kejuruteraan, 2011 [9]
  • BS 5975:2008 – Kod Amalan untuk Prosedur Kerja Sementara dan Reka Bentuk Tegasan Yang Dibenarkan bagi Kerja Palsu [10]
  • Garis Panduan Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan (CIDB) [11][12]
  • Piawaian Malaysia MS 1462 (Perancah Logam)

Reka Bentuk dan Penyeliaan Kerja Sementara yang Tidak Sempurna Boleh Menyebabkan Kematian

Umum mengetahui bahawa reka bentuk kerja atau struktur sementara adalah penting bagi memastikan keselamatan. Kegagalan dalam mana-mana bahagian struktur sementara, seperti anggota atau sendinya, boleh menyebabkan keruntuhan struktur, yang berpotensi mengakibatkan kematian dalam kalangan pekerja. Rajah 7 di bawah menunjukkan kemalangan yang berlaku semasa projek sambungan LRT di Putra Heights, Subang, di mana kemalangan berlaku apabila acuan dan perancah runtuh semasa kerja penuangan konkrit papak dek bagi depoh tren.

Rajah 7: Kegagalan Kerja Sementara (Kerja Palsu) [13]

Kesimpulan

Kesimpulannya, keselamatan kerja-kerja sementara mesti diberi tahap kepentingan yang sama seperti struktur kekal. Oleh itu, pengesahan dan kelulusan PE adalah penting bagi memastikan semua aspek kerja sementara disemak secara menyeluruh sebelum pembinaan bermula. Ini termasuk pertimbangan reka bentuk, pemilihan bahan dan pematuhan peraturan yang ditetapkan oleh pihak berkuasa yang berkaitan. Langkah-langkah ini penting untuk memastikan kemajuan pembinaan yang lancar sambil meminimumkan risiko kemalangan, kelewatan projek dan kerugian kewangan.

Ir. Dr. Justin LAI Woon Fatt
CEO/ Pengasas
IPM Group